राज्यको अर्थतन्त्रले रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्न नसके को कारण
रोजगारीसमेतका कारणबाट विदेशिन पुगेका नागरिकहरूलाई मतदानको
अधिकारबाट समेत वञ्चित गर्दा राजनीतिक रूपमा समेत वञ्चितीकरणमा पर्न
सक्ने जोखिम हुन्छ । देशको जनसंख्याको ठू लो हिस्सालाई अलग राखी गरिने
निर्वाचनले एकातर्फ ती नागरिकहरूको मताधिकारलाई हनन गर्छ भने अर्कोतर्फ
त्यसरी गरिने निर्वाचनको परिणामले नागरिकहरूको वास्तविक इच्छा र
भावनालाई पूर्ण रूपमा प्रतिविम्बित गर्न नसक्ने ।
वैदेशिक रोजगारमा रहेका नागरिकहरूलाई मतदानको अधिकारबाट वञ्चित गर्दा
त्यसले निर्वाचनकै निष्पक्षता र पवित्रतामा नै प्रश्न उठ् न सक्ने देखिन्छ । राज्यले
गर्ने निर्वाचनहरू स्वच्छ र निष्पक्ष हुनुपर्छ भन्ने विषयमा कु नै विवाद हुन सक्दैन तर
जनसंख्याको ठू लो हिस्सालाई मत खसाल्ने अवसरबाटै विमुख गरी गरिने
निर्वाचनलाई पूर्ण रूपमा जनअनुमोदित भनी मान्न पनि नसकिने ।
निर्वाचनमा मतदान गर्ने अधिकार नागरिकको संवैधानिक अधिकार भई प्रत्येक
नागरिकलाई विना भेदभाव निर्वाचनमा सहभागी हुन पाउने समान अवसर प्रदान
गर्नुपर्ने र सोको लागि कानूनी, प्रशासनिकलगायत अन्य कु नै पनि आवश्यक
उपाय अवलम्बन गर्नु राज्यको दायित्व भएको हुँदा तथा लोकतान्त्रिक
प्रणालीअन्तर्गत हुने निर्वाचनमा सबै नागरिकहरूको वास्तविक इच्छा र
भावनालाई प्रतिविम्बित गरी निर्वाचनलाई व्यापक रूपमा जनसहभागितामूलक
बनाउनको लागि वैदेशिक रोजगारीको सिलसिलामा विदेशमा रहेका नेपाली
नागरिकहरूलाई समेत मतदानको अधिकार प्रदान गर्ने गरी उचित प्रबन्ध गर्नु
राज्यको दायित्व हुने ।
(प्रकरण नं.७)
रिट निवेदकका तर्फ बाट : विद्वान्अधिवक्ताहरू श्री हरि फु याँल, श्री आलोक
पोख्रेल, श्री बरूण घिमिरे ,श्री अनुराग देवकोटा र श्री के दार दाहाल
विपक्षीका तर्फ बाट : विद्वान्उपन्यायाधिवक्ता श्री हरिप्रसाद रे ग्मी