ռով››26: Ա­ՀԿ-ն հայտ­նա­բե­րել է նաև շն­չա­ռա­կան ախ­տան­շան­ներ հի­վանդ­նե­րի, բու­ժաշ­խա­տող­նե­րի և այլ մարդ­կանց շր­ջա­նում27՝ ման­գա­նի կամ քլո­րի լու­ծույթ­նե­րի հետ շփ­ման ար­դյուն­քում, ո­րոնք օգ­տա­ գործ­վել են շր­ջա­կա մի­ջա­վայ­րի ախ­տա­հան­ման հա­մար` քլո­րի ա­վե­լի բարձր տո­կո­սով, քան ձեռ­քե­րի ախ­տա­հան­ման հա­մար պա­հանջ­վող 0.05 տո­կո­սը: ­Աղ­տոտ­ված ա­ռար­կա­նե­րի հետ ան­հատ­նե­րի փո­խազ­դե­ցու­թյան կան­խում կամ նվա­զե­ցում ­Բա­ցի ձեռ­քե­րի ախ­տա­հան­ման վե­րոն­շյալ մի­ջոց­նե­րից, կար­ևոր է նաև ա­պա­հո­վել ա­ռար­կա­նե­րի ու մա­կեր­ևույթ­նե­րի ախ­տա­հա­նու­մը՝ ակ­տիվ պա­թո­գեն­նե­րը վե­րաց­նե­լու նպա­տա­կով: Այդ նպա­տա­կով կա­րե­լի է օգ­տա­գոր­ծել օ­ճառ և ջուր կամ այլ ախ­տա­հա­նիչ մի­ջոց­ներ (օ­րի­նակ, 60 տո­կո­սա­նոց ալ­կո­ հո­լային հիմ­քով լու­ծույթ, 0,5 տո­կո­սա­նոց ջրած­նի պե­րօք­սիդ կամ ցան­կա­ցած այլ ախ­տա­հա­նիչ նյութ, ո­րը հաս­տատ­վել է որ­պես ար­դյու­նա­վետ մի­ջոց կո­րո­նա­վի­րու­սի դեմ պայ­քա­րում)28, կամ պար­զա­պես այդ ա­ռար­կա­նե­րին և մա­կեր­ևույթ­նե­րին չպետք է դիպ­չել այն­քան ժա­մա­նակ, քա­նի դեռ վի­րուսն ակ­ տիվ է: Ա­ռար­կա­նե­րի և մա­կեր­ևույթ­նե­րի վրա վի­րու­սի պահ­պան­ման տևո­ղու­թյու­նը կախ­ված է դրանց հիմ­քում ըն­կած նյու­թի տե­սա­կից, ի­նչ­պես ցույց է տր­ված գծա­պատ­կեր 2-ո­ւ մ, ի­նչ­պես նաև շր­ջա­կա մի­ջա­վայ­րի ջեր­մաս­տի­ճա­նից և խո­նա­վու­թյու­նից29: ­Թեև աղ­տոտ­ված օբյեկտ­նե­րից և մա­կեր­ևույթ­նե­րից պաշտ­պա­նու­թյու­նը մե­ծաց­նե­լու նպա­տա­կով օգ­տա­ գործ­վում են մե­կան­գա­մյա օգ­տա­գործ­ման ձեռ­նոց­ներ, կար­ևոր է նշել, որ վի­րու­սը կա­րող է պահ­պան­վել նաև ձեռ­նոց­նե­րի վրա, և դրանք կրե­լիս պետք է խու­սա­փել դեմ­քին դիպ­չե­լուց, հա­ճա­խա­կի փո­խել դրանք և ան­վտանգ դեն նե­տել: Ը­ՎՄ-նե­րը պետք է նաև ա­պա­հո­վեն հա­մա­պա­տաս­խան տար­բեր չափ­սե­րի ան­ ձնա­կան պաշտ­պա­նիչ մի­ջոց­նե­րի առ­կա­յու­թյու­նը՝ տղա­մարդ­կանց և կա­նանց հա­մար: Ման­րակր­կիտ և հա­ճա­խա­կի ձեռ­քե­րի ախ­տա­հա­նումն ա­վե­լի նա­խընտ­րե­լի տար­բե­րակ է, քան ձեռ­նոց­նե­րի օգ­տա­գոր­ծու­մը: ­Հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյուն ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան ո­լոր­տի պե­տա­կան մար­մին­նե­րի և այլ հա­մա­պա­տաս­խան ի­նս­տի­տուտ­նե­րի հետ ԸՎՄ-ներն ը­նտ­րու­թյուն­նե­րին ըն­դա­ռաջ հա­ճախ ձևա­վո­րում են Հա­մա­տեղ ը­նտ­րա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի կենտ­րոն­ներ՝ դյու­րի­նաց­նե­լու այլ պե­տա­կան և տա­րած­քային իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­ թյու­նը: Ա­վան­դա­բար, այդ կենտ­րոն­նե­րը մե­ծա­մա­սամբ ը­նդ­գր­կում են ան­վտան­գու­թյան և ի­րա­վա­պահ տա­ րա­տե­սակ կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի՝ խա­ղաղ ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի ըն­թացքն ա­պա­հո­վե­լու նպա­տա­կով, սա­կայն ո­րոշ կենտ­րոն­նե­րում ներ­կա­յաց­ված է պե­տա­կան ի­նս­տի­տուտ­նե­րի ա­վե­լի լայն շր­ջա­ նակ: Հան­րային ա­ռող­ջա­պա­հա­կան ճգ­նա­ժա­մե­րի պայ­ման­նե­րում, ի­նչ­պի­սին է COVID-19-ի հա­մա­վա­րա­կը, ա­ռող­ջա­պա­հա­կան հա­մա­կար­գի պե­տա­կան մար­մին­նե­րը պետք է ստանձ­նեն կար­ևոր դե­րա­կա­տա­րու­թյուն այդ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան կենտ­րոն­նե­րում: ­Թեև ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի հետ կապ­ված աշ­խա­տանք­նե­րի հա­մա­կար­գու­մը, որ­պես կա­նոն, ի­րա­կա­նաց­նում են Ը­ՎՄ-նե­րը, հաշ­վի առ­նե­լով COVID-19-ի ազ­դե­ցու­թյունն ա­ռօ­րյա կյան­քի բո­լոր աս­պեկտ­նե­րի վրա, մի շարք ե­րկր­ներ ձևա­վո­րել են հա­տուկ աշ­խա­տան­քային խմ­բեր, ո­րոն­ցում ներ­կա­յաց­ված են ե­րկ��րի բարձ­րա­ գույն գոր­ծա­դիր իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը: Վար­չա­պե­տի կամ փոխ­նա­խա­գա­հի աշ­խա­տա­կազ­մի ներգ­րա­վումն աշ­խա­տան­քային խմ­բե­րում ու­նի մի շարք ա­ռա­վե­լու­թյուն­ներ, ի­նչ­պես, օ­րի­նակ, բյու­րոկ­րա­տի­այի շեր­տե­րի վե­րա­ցու­մը և ան­հրա­ժեշտ ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­նե­րի ժա­մա­նա­կին ա­պա­հո­վու­մը: Մի­ա­ժա­մա­նակ, քա­նի որ այդ աշ­խա­տան­քային խմ­բե­րը ի­րենց բնույ­թով կա­րող են խիստ տեխ­նի­կա­կա­նից վե­րած­վել քա­ղա­քա­կա­նի, Ը­ՎՄ-նե­րը պետք է հա­վա­տա­րիմ մնան ի­րենց ի­րա­վա­կան ման­դա­տին՝ ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ը­նտ­րու­թյուն­ ներ կազ­մա­կեր­պե­լու և ան­ցկաց­նե­լու հա­մար: -14-