­Հարկ է նաև նշել, որ թեև սույն փաս­տաթղ­թում ներ­կա­յաց­ված ա­ռա­ջար­կու­թյուն­նե­րը կօգ­նեն նվա­զա­գույ­ նի հասց­նել հան­րային ա­ռող­ջա­պա­հա­կան ռիս­կե­րը և կմե­ծաց­նեն ը­նտ­րող­նե­րի ու ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի կազ­ մա­կեր­պիչ­նե­րի վս­տա­հու­թյունն ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի նկատ­մամբ, տար­բեր հա­մա­տեքս­տեր ա­ռա­ջադ­րում են տար­բեր մա­կար­դա­կի սպառ­նա­լիք­ներ, և առ­կա կար­գով ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի ան­ցկա­ցու­մը միշտ չէ, որ կա­րող է լի­նել լա­վա­գույն տար­բե­րա­կը: Ը­նտ­րա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի ի­րա­կա­նաց­ման հնա­րա­վո­րու­թյան և դրանց ձևի վե­րա­բե­րյալ ո­րո­շում ­ն ե­րը կլի­նեն ա­վե­լի ար­դյու­նա­վետ, ե­թե դրանք • խարսխ­վեն հան­րային ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան ո­լոր­տում ի­րա­վա­սու մար­մին­նե­րի հետ հա­մա­տեղ ի­րա­ կա­նաց­ված ռիս­կե­րի հա­մա­պար­փակ գնա­հա­տում ­ն ե­րի վրա, • հաշ­վի առ­նեն ե­րկ­րի ը­նտ­րա­տա­րածք­նե­րի ամ­բողջ սպեկտ­րը ներ­կա­յաց­նող կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րի և քա­ղա­քա­ցի­ա­կան հա­սա­րա­կու­թյան դե­րա­կա­տար­նե­րի պատ­կե­րա­ցում ­ն ե­րը, • հիմն­վեն ճգ­նա­ժա­մի պայ­ման­նե­րում ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի ան­ցկաց­ման հետ կապ­ված բո­լոր ռիս­կե­րի ը­նդ­հա­նուր դի­տարկ­ման վրա: ­Հիմ­նա­կան ար­դյունք­ներ և ա­ռա­ջար­կու­թյուն­ներ ­ԱՀԿ-ի4 և Ա­ՄՆ ՀՎԿԿ-ի5 ներ­կա­յաց­րած վեր­ջին տվյալ­նե­րի հա­մա­ձայն, COVID-19 հա­մա­վա­րա­կը հիմ­նա­ կա­նում փո­խանց­վում է օ­դա­կա­թի­լային ճա­նա­պար­հով, սա­կայն նոր հա­մա­վա­րա­կը կա­րող է փո­խանց­վել նաև ֆո­միտ­նե­րի՝ վի­րու­սով աղ­տոտ­ված ա­ռար­կա­նե­րի կամ մա­կեր­ևույթ­նե­րի, հետ ա­նուղ­ղա­կի շփ­ման ար­դյուն­քում: Ը­նտ­րա­կան գոր­ծըն­թա­ցի ա­վե­լի քան 40 դր­վագ կապ­ված է մարդ­կանց կու­տա­կում ­ն ե­րի կամ ը­նդ­հա­նուր ա­ռար­կա­նե­րի օգ­տա­գործ­ման հետ: Հետ­ևա­բար, հա­մա­պա­տաս­խան կան­խար­գե­լիչ մի­ջոց­ներ չձեռ­նար­կե­լու դեպ­քում կլի­նեն հի­վան­դու­թյան փո­խանց­ման զգա­լի ռիս­կեր: Այդ ը­նդ­հա­նուր փո­խազ­դե­ցու­ թյուն­նե­րը սահ­մա­նա­փակ­ված չեն մի­այն ը­նտ­րու­թյուն­նե­րի ան­ցկաց­ման օ­րով: Դրանք տե­ղի են ու­նե­նում ը­նտ­րա­կան ցիկ­լի բո­լոր փու­լե­րում: Հաշ­վի առ­նե­լով հա­մա­վա­րա­կի տա­րած­ման այդ կոնկ­րետ ե­ղա­նակ­նե­րը՝ ստորև ներ­կա­յաց­ված ա­ռա­ջար­կու­թյուն­նե­րը վե­րա­բե­րում են ը­նտ­րա­կան գոր­ծըն­թա­ցի բո­լոր մի­ջո­ցա­ռում­ նե­րին: • ­Հա­ղոր­դակց­վել և հա­մա­գոր­ծակ­ցել հան­րային ա­ռող ­ջա­պա­հու­թյան ո­լոր­տի ի­րա­վա­սու մար­ մին­նե­րի հետ՝ ռիս­կե­րի վեր­լու­��ու­թյան, ո­րո­շում­նե­րի կա­յաց­ման, ռիս­կե­րի նվա­զեց­մանն ո­ւ ղղ­ված ռազ­մա­վա­րու­թյուն­նե­րի պլա­նա­վոր­ման և ար­դյու­նա­վետ ի­րա­կա­նաց­ման հար­ցե­րի շր­ջա­նա­կում: • ­Կան­խել կամ նվա­զեց­նել մի­ջանձ­նային շփում­նե­րը. պար­տադ­րել սո­ցի­ա­լա­կան հե­ռա­վո­րու­թյան և շն­չա­ռա­կան հի­գի­ե­նայի պահ­պա­նում, ան­ձնա­կան պաշտ­պա­նիչ մի­ջոց­նե­րի օգ­տա­գոր­ծում, հնա­ րա­վո­րու­թյան դեպ­քում հե­ռա­վար գոր­ծիք­նե­րի և մե­խա­նիզմ­նե­րի կի­րա­ռում: • ­ ան­խել կամ նվա­զեց­նել ը­նդ­հա­նուր մա­կեր­ևույթ­նե­րի և ա­ռար­կա­նե­րի աղ­տո­տու­մը. պար­տադ­ Կ րել ան­ձնա­կան պաշտ­պա­նիչ մի­ջոց­նե­րի (դի­մակ­նե­րի) օգ­տա­գոր­ծում և շն­չա­ռա­կան հի­գի­ե­նայի պահ­պա­նում, հնա­րա­վո­րու­թյան դեպ­քում ան­հպում մե­խա­նիզմ­նե­րի կի­րա­ռում: • ­Կան­խել կամ նվա­զեց­նել մարդ­կային շփումն աղ­տոտ­ված մա­կեր­ևույթ­նե­րի և ա­ռար­կա­նե­րի հետ. խրա­խու­սել ձեռ­քե­րի ախ­տա­հա­նումն օ­ճա­ռով և ջրով կամ ալ­կո­հո­լային լու­ծույթ­նե­րով, կոչ ա­նել չդիպ­չել բե­րա­նին, քթին և աչ­քե­րին, հա­ճա­խա­կի ախ­տա­հա­նել օգ­տա­գործ­ված ա­ռար­կա­ներն ու մա­կեր­ևույթ­նե­րը, պար­տադ­րել ան­ձնա­կան պաշտ­պա­նիչ մի­ջոց­նե­րի օգ­տա­գոր­ծում, հնա­րա­վո­ րու­թյան դեպ­քում ան­հպում մե­խա­նիզմ­նե­րի կի­րա­ռում:­ Ի լրումն այս կար­ևոր հա­մընդգր­կուն մի­ջո­ցա­ռում ­ն ե­րի, Ը­ՎՄ-նե­րը կշա­հեն նաև այն դեպ­քում, ե­թե ը­նտ­ րա­կան գոր­ծըն­թա­ցի յու­րա­քան­չյուր փու­լի ժա­մա­նակ հաշ­վի առ­նեն ստորև ներ­կա­յաց­ված ա­ռա­ջար­կու­ թյուն­նե­րը. -4-