5. VISIE VAN DE PRESIDENT VAN DE REPUBLIEK SURINAME, DE VOORZITTER VAN
DE NATIONALE ASSEMBLEE, TER ZAKE DESKUNDIGEN EN POLITIEKE
ORGANISATIES MET BETREKKING TOT DE WERKING VAN HET HUIDIGE
KIESSTELSEL
Het Hof is zich bewust van het feit dat wijziging van het huidige kiesstelsel zowel een juridisch
alsook een maatschappelijk probleem is, waarvoor er zoveel mogelijk draagvlak nodig is.
Daarom heeft het Hof op grond van artikel 20 lid 3 jo. artikel 3 lid 58 wet Constitutioneel Hof
ter zake deskundigen, de President van de Republiek Suriname, de voorzitter van De
Nationale Assemblée (DNA), deskundigen en politieke organisaties gehoord alvorens tot een
juist en rechtvaardig oordeel te kunnen komen met betrekking tot de beantwoording van de
rechtsvragen. Omdat wijziging van het kiesstelsel hele grote gevolgen kan hebben voor de
volkswil en de toekomst van de natie heeft het Hof zich verplicht hieraan uiting te geven door
zoveel mogelijk hearings te houden.
Met betrekking tot de werking van het huidige kiesstelsel hebben de bij de hearings
betrokkenen onder meer de volgende visies met het Hof gedeeld:
(5.1). De President van de Republiek Suriname
De President is gehoord als hoofd van de regering en stelt dat het vraagstuk van de wijziging
van het huidige kiesstelsel op de agenda van de regering is geplaatst. Het kiesstelsel moet
appelleren aan het democratisch- en rechtvaardigheidsgevoel in de gemeenschap. De
Kiesregeling en het kiesstelsel zijn volgens hem een 'ongoing' proces en gaat het hierbij niet
om gelegenheidswetgeving.
Het kiessysteem, het electoraat, en de gevoelens binnen de samenleving dienen volgens hem
goed bewaakt te worden. Uiteindelijk gaat het om het democratisch gehalte van het
kiessysteem waar in het volk zich voldoende vertegenwoordigt voelt en waarbij het systeem
naar de burger toe rechtvaardig is. Voorts stelt hij dat het kiesstelsel een bepaalde
ontwikkeling heeft gekend.
(5.2). Bee, Marinus
Hoewel de heer Bee als Voorzitter van De Nationale Assemblée werd uitgenodigd heeft hij
zijn zienswijze met betrekking tot de werking van het huidige kiesstelsel als persoon kenbaar
gemaakt. De heer Bee, ziet het huidige kiesstelsel niet in strijd met de Grondwet. Naar zijn
gevoel is het kiesstelsel een democratisch stelsel en functioneert het al jaren goed. Er is geen
onevenwichtigheid in het kiesstelsel, omdat de Grondwet uitgaat van een districten
evenredigheidsstelsel en binnen de districten is als uitwerking daarvan geen sprake van
onevenredigheid.
(5.3). Fernandes Mendes, Hugo
Fernandes Mendes stelt dat de actuele werking van het evenredigheidsstelsel per kiesdistrict
van Suriname een evident niet-evenredig resultaat oplevert, in de vertaling van stemmen naar
zetels in De Nationale Assemblée. Er is een duidelijk verschil in stemgewicht tussen de acht
niet stedelijke districten en de twee meest stedelijke districten. Volgens Fernandes Mendes
neemt de genoemde onevenredigheid toe naarmate de urbanisatie van het binnenland naar
8
Artikel 3 lid 5 Wet Constitutioneel Hof: De leden mogen zich doen adviseren door externe deskundigen met specifieke deskundigheid ten
aanzien van internationaal recht, publiek recht en administratief recht.
Page 5 of 27