In 1963 werd na (vijftien) 15 jaar, het kiesreglement wederom gewijzigd, waarbij het aantal
zetels van de Staten werd uitgebreid tot 36, waarvan 12 werden gekozen op basis van de
landelijke evenredige vertegenwoordiging, als bovenbouw op het bestaande districtenstelsel
en de overige 24 op basis van het personenmeerderheidsstelsel.13 De eerste stap naar een
partijenstelsel werd in dit jaar gezet. Na (drie) 3 jaren, werd in 1966 het kiesstelsel wederom
gewijzigd en werd het aantal leden op 39 gesteld. In 1966 werd er zowel in Paramaribo als in
het district Suriname het evenredigheidsstelsel ingevoerd. In die kieskringen mochten alleen
politieke organisaties deelnemen. De namen van de kandidaten werden in deze twee
kieskringen op het stembiljet geplaatst, hetgeen de mogelijkheid opende om
voorkeurstemmen uit te brengen.14
In 1987 kwam er een grondwetsvernieuwing, waarbij de eerste authochtone en formeel
gelegitimeerde Grondwet van Suriname15 tot stand kwam, waarin de partijendemocratie werd
opgenomen. De partijendemocratie is nader geregeld in de organieke wetten: de
Kiesregeling16 en het Decreet op Politieke organisaties.17
(6.2). Het Huidige Kiesstelsel
In 1987 kwam er een overgang van personendemocratie naar partijendemocratie. De
electorale praktijk van vele jaren werd meegenomen in de wijziging van het kiesstelsel.
Voorheen werd onder het personenstelstel slechts in theorie op de persoon gestemd. De partij
koos de persoon en de kiezers stemden. De onafhankelijke personen die zich voorheen
kandidaat stelden op grond van persoonlijke populariteit, waren niet succesvol vanwege de
overweldigende campagne van de politieke partijen.
Bij de berekening van het huidige aantal zetels voor DNA per district, heeft het inwonertal per
district centraal gestaan en is uitgekomen op 51 leden op DNA niveau. Het aantal leden voor
het college is gefixeerd geworden op een oneven cijfer. De onderverdeling van 51 leden over
het gehele land verdeeld over de districten is als volgt: Paramaribo 17 zetels, Wanica 7 zetels,
Nickerie 5 zetels, Commewijne 4 zetels, Sipaliwini 4 zetels, Brokopondo 3 zetels, Marowijne
3 zetels, Para 3 zetels, Saramacca 3 zetels, Coronie 2 zetels. Volgens een bepaalde
verdeelsleutel qua inwonertal per district is men gekomen op de bovenstaande zetelverdeling
per district. Ten aanzien van de districten Marowijne, Sipaliwinie en Brokopondo zijn er 10
zetels gereserveerd geworden, waarbij is afgeweken van de verdeelsleutel van de overige
districten, omdat er bijzondere aandacht voor de ontwikkeling van deze districten beoogd
werd.18
Om de aandacht van de districtsaangelegenheden te vergroten was het belangrijk dat de
decentralisatie eerst goed op gang moest komen en op de juist bedoelde wijze, waardoor de
districtsontwikkeling daadwerkelijk aandacht zou krijgen, waarna kon worden overgegaan tot
het evalueren van de Kiesregeling. De decentralisatie zou dan reeds enige jaren goed moeten
hebben gefunctioneerd. Volgens Wijdenbosch is mede hierom, dat is gesteld om de Grondwet
13 Kiesreglement (G.B. 1963, no. 5).
14
Sedney Jules, Toekomst van ons verleden, p. 150.
15 S.B. 1987, no. 116, waarin opgenomen dat de Grondwet 1987 aan een referendum was
onderworpen en bij meerderheid goedgekeurd.
16 Kiesregeling SB 1987, no. 62 l.l. Zoals laatstelijk gewijzigd bij SB 2019 no. 55).
17 Decreet Politieke organisaties SB 1987 no. 61).
18 Wijdenbosch Jules, Mijn visie: Een luchtige terugblik 80. Legitieme Democratie, een
politieke historische en bestuurskundige bespreking, 2 mei 2021 p.52.
Page 9 of 27